Czym różni się ściana ogniowa od szklanej ściany przeciwpożarowej i jaką klasę EI wybrać do biura?

Ściana ogniowa to masywna, nośna przegroda oddzielenia przeciwpożarowego, posadowiona na własnym fundamencie i dzieląca budynek na strefy pożarowe w klasie REI. Szklane ściany przeciwpożarowe stałe to nienośne przegrody aluminiowo-szklane w klasie EI, które wydzielają korytarze, klatki schodowe i pomieszczenia bez utraty światła dziennego. Z tego poradnika dowiesz się, jak czytać oznaczenia REI i EI, jakiej klasy wymagają przepisy oraz jak sprawdzić dokumentację systemu.

Najważniejsze wnioski:

• Wymaganą klasę ściany oddzielenia przeciwpożarowego wyznacza klasa odporności pożarowej budynku: od REI 30 (klasa E) do REI 240 (klasa A).
• Przeszklona ściana nie przenosi obciążeń, dlatego jej oznaczenie zawiera litery E i I, bez litery R.
• Łączna powierzchnia otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego nie może przekroczyć 15% jej powierzchni.
• Klasyfikacja obejmuje cały zestaw: profil, szkło, uszczelki i kotwy. Zamiana jednego komponentu unieważnia deklarowaną klasę.

Spis treści:

• Czym jest ściana ogniowa w rozumieniu przepisów budowlanych?
• Co oznaczają symbole REI, EI i EW w klasyfikacji ścian przeciwpożarowych?
• Jakiej klasy odporności ogniowej wymaga dany budynek?
• Jak zbudowane są szklane ściany przeciwpożarowe stałe?
• Jakie dokumenty potwierdzają klasę ściany przeciwpożarowej?
• Jakie pytania najczęściej zadają inwestorzy o ściany przeciwpożarowe?

Czym jest ściana ogniowa w rozumieniu przepisów budowlanych?

Ściana ogniowa to ściana oddzielenia przeciwpożarowego, która zachowuje stateczność nawet po zawaleniu się konstrukcji po jednej jej stronie. Dlatego projektanci sytuują ją na własnym fundamencie i wykonują z materiałów niepalnych: betonu, żelbetu, cegły pełnej lub bloczków silikatowych. Przykład: hala magazynowa podzielona na dwie strefy pożarowe wymaga ściany, która nie runie razem z płonącym dachem jednej z nich.
Wymagania dla przegród oddzielenia przeciwpożarowego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dokument ten wiąże klasę przegrody z klasą odporności pożarowej całego obiektu.

Czy każda ściana przeciwpożarowa jest ścianą ogniową?

Nie – ściana ogniowa to tylko jeden z typów ścian przeciwpożarowych. Pozostałe przegrody o określonej odporności ogniowej to przede wszystkim ściany nienośne, w tym przeszklone, które chronią drogi ewakuacyjne lub wydzielają pomieszczenia zagrożone pożarem. Różnice przedstawia tabela.

Co oznaczają symbole REI, EI i EW w klasyfikacji ścian przeciwpożarowych?

Symbole REI, EI i EW opisują, które kryteria przegroda spełnia w warunkach pożaru, a liczba po nich podaje czas w minutach. Oznaczenie EI 60 informuje więc, że ściana przez 60 minut zachowuje szczelność i izolacyjność. Klasyfikację prowadzi się według normy PN-EN 13501-2.

Klasa EW ma zastosowanie tam, gdzie przepisy nie wymagają izolacyjności, np. w fasadach. W biurach i korytarzach ewakuacyjnych projektanci wskazują zwykle EI, ponieważ tylko ona chroni ludzi stojących tuż przy ścianie przed ciepłem.

Jak przebiega badanie odporności ogniowej?

Badanie polega na nagrzewaniu próbki ściany w piecu według standardowej krzywej temperatura–czas. Ściany nienośne testuje się zgodnie z PN-EN 1364-1, a nośne według PN-EN 1365-1. Temperatura w piecu rośnie następująco:

1. Po 30 minutach – ok. 842°C.
2. Po 60 minutach – ok. 945°C.
3. Po 90 minutach – ok. 1006°C.
4. Po 120 minutach – ok. 1049°C.

Próbka zachowuje klasę do momentu, w którym pierwsze kryterium przestaje być spełnione.

Jakiej klasy odporności ogniowej wymaga dany budynek?

Wymaganą klasę ściany wyznacza klasa odporności pożarowej budynku, oznaczana literami od A do E. Klasa budynku wynika z kategorii zagrożenia ludzi (ZL), wysokości obiektu oraz gęstości obciążenia ogniowego w strefach produkcyjno-magazynowych. Biurowiec wysoki trafi zwykle do klasy B, niski budynek handlowy – do klasy C.

Ostateczną klasę dla danego pomieszczenia ustala projektant w porozumieniu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Tabela pokazuje wartości minimalne dla ścian oddzielenia stref – obudowy korytarzy i klatek schodowych mają odrębne wymagania.

Ile otworów można wykonać w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego?

Łączna powierzchnia otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego nie może przekraczać 15% powierzchni tej ściany. Każdy otwór zamyka się drzwiami lub przeszkleniem o klasie podanej w tabeli powyżej. Dodatkowe zasady:

• drzwi w ścianie oddzielenia muszą mieć samozamykacz lub zamykać się samoczynnie w razie pożaru,
• przejścia instalacyjne wymagają uszczelnień o klasie odporności równej klasie ściany,
• ściana oddzielenia wystaje co najmniej 0,3 m ponad pokrycie dachu, jeśli pokrycie nie spełnia warunków pozwalających na odstępstwo.

Jak zbudowane są szklane ściany przeciwpożarowe stałe?

Szklane ściany przeciwpożarowe stałe składają się z profili aluminiowych z wkładami ogniochronnymi, szkła ogniochronnego, uszczelek pęczniejących i certyfikowanych kotew. Wkłady w profilach – najczęściej płyty gipsowo-włóknowe lub krzemianowe – spowalniają nagrzewanie aluminium, którego temperatura topnienia wynosi ok. 660°C. Uszczelki pęczniejące zwiększają objętość w temperaturze ok. 150–200°C i wypełniają szczelinę między szybą a profilem.
Na rynku dominują dwa warianty konstrukcyjne, różniące się liczbą tafli w module i izolacyjnością akustyczną.

Przykładowe konfiguracje jedno- i dwuszybowe, z drzwiami całoszklanymi, samozamykaczami i kontrolą dostępu, zestawiono w katalogu https://optimalpoland.pl/sciany-przeciwpozarowe-stale/. Wybór wariantu zależy więc od dwóch parametrów jednocześnie: klasy EI oraz wymaganej izolacyjności akustycznej.

Czym szkło ogniochronne różni się od szkła hartowanego?

Szkło ogniochronne klasy EI zawiera warstwy pęczniejącego żelu lub krzemianu sodu, które w pożarze tworzą nieprzezroczystą piankę izolacyjną. Szkło hartowane nie ma takiej warstwy – pęka po przekroczeniu różnicy temperatur w tafli i nie ogranicza przepływu ciepła.

Różnica grubości wpływa na masę tafli: szkło EI 60 waży ok. 55–60 kg/m², co wymaga odpowiednio sztywnych profili i zawiasów drzwiowych.

Jakie dokumenty potwierdzają klasę ściany przeciwpożarowej?

Klasę ściany potwierdza klasyfikacja ogniowa wydana na podstawie badań przez akredytowaną jednostkę, np. ITB lub CNBOP-PIB, wraz z krajową albo europejską oceną techniczną i deklaracją właściwości użytkowych. Dokumenty te dotyczą konkretnego systemu w konkretnych wymiarach, a nie samego szkła. Producenci systemów, m.in. Optimal Poland, udostępniają karty techniczne i klasyfikacje w dokumentacji dla architektów.

Przed odbiorem inwestor powinien zweryfikować:

1. Klasyfikację ogniową z zakresem stosowania (maksymalna wysokość, szerokość modułu, typ podłoża).
2. Krajową ocenę techniczną lub europejską ocenę techniczną.
3. Deklarację właściwości użytkowych wystawioną przez producenta.
4. Oznakowanie znakiem budowlanym B lub CE.
5. Tabliczki znamionowe na drzwiach przeciwpożarowych.
6. Oświadczenie wykonawcy o montażu zgodnym z dokumentacją systemową.

Jakie błędy montażowe obniżają odporność ogniową?

Odporność ogniową obniżają najczęściej odstępstwa od zakresu klasyfikacji, których nie widać po zakończeniu prac. Przegroda wykonana z certyfikowanych elementów, ale zamontowana inaczej niż w badaniu, traci podstawę do deklarowania klasy. Typowe błędy:

• kotwienie do podłoża o niższej odporności niż ściana, np. do sufitu podwieszanego zamiast do stropu,
• wypełnianie szczelin pianką montażową zamiast wełny mineralnej lub masy ogniochronnej,
• zastosowanie szkła innego producenta niż wskazany w klasyfikacji,
• przekroczenie maksymalnych wymiarów tafli lub wysokości ściany,
• demontaż samozamykacza lub blokowanie drzwi w pozycji otwartej klinem.

Kontrola tych elementów podczas przeglądów okresowych pozwala utrzymać klasę EI przez cały okres użytkowania budynku.

Jakie pytania najczęściej zadają inwestorzy o ściany przeciwpożarowe?

Pytania inwestorów dotyczą przede wszystkim modernizacji istniejących przegród, kosztów utrzymania i zgodności z przepisami przy zmianie aranżacji biura.

Czy zwykłą ścianę szklaną można przerobić na przeciwpożarową?

Nie. Klasa EI przysługuje wyłącznie kompletnemu systemowi przebadanemu w piecu, dlatego wymiana samej szyby w zwykłej ścianie nie nadaje jej odporności ogniowej.

Czy szklana ściana przeciwpożarowa może zastąpić ścianę ogniową?

Nie, jeśli projekt wymaga ściany ogniowej na własnym fundamencie. Przeszklenie może natomiast stanowić otwór w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego, o ile mieści się w limicie powierzchni otworów i ma wymaganą klasę.

Czy na szkło ogniochronne można nakleić folię dekoracyjną?

Tylko folię dopuszczoną w klasyfikacji systemu. Niedopuszczona folia może zmienić sposób pękania i nagrzewania tafli, co podważa deklarowaną klasę.

Jak często przegląda się drzwi w ścianach przeciwpożarowych?

Przeglądy przeprowadza się zgodnie z instrukcją producenta, zwykle co najmniej raz w roku. Kontrola obejmuje samozamykacz, uszczelki pęczniejące, zawiasy i tabliczkę znamionową.

Czy ściana przeciwpożarowa wymaga zgłoszenia przy zmianie aranżacji biura?

Przesunięcie lub dobudowa przegrody na drodze ewakuacyjnej wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zmiana może wpłynąć na długość dojścia ewakuacyjnego i podział na strefy.

Czy szklana ściana EI 30 zapewnia izolację akustyczną?

Tak, szkło warstwowe ogniochronne ma masę zbliżoną do szkła akustycznego. Konkretną wartość Rw podaje karta techniczna systemu – w wariantach dwuszybowych jest ona wyższa niż w jednoszybowych.

Artykuł sponsorowany