Drzewa i krzewy najlepiej sadzić wiosną, po rozmarznięciu gleby, albo jesienią, przed nadejściem silnych przymrozków. Najważniejszy jest jednak rodzaj bryły korzeniowej: rośliny z gołym korzeniem sadzi się w stanie spoczynku, a te sprzedawane w donicach można sadzić przez większą część sezonu.
Terminy sadzenia drzew i krzewów
Jesień często sprzyja ukorzenianiu, ponieważ roślina nie kieruje wtedy energii na rozwój liści i pędów. Wiosna będzie bezpieczniejsza dla gatunków wrażliwych na mróz, takich jak brzoskwinie, morele czy niektóre czereśnie. Konkretne daty mogą się różnić zależnie od regionu, rodzaju gleby i przebiegu pogody.
| Grupa roślin | Termin wiosenny | Termin jesienny | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Drzewa i krzewy liściaste | Po rozmarznięciu gleby, przed rozpoczęciem wegetacji | Po opadnięciu liści do czasu zamarznięcia gleby | Rośliny z gołym korzeniem sadzi się wyłącznie w stanie spoczynku |
| Drzewa i krzewy iglaste | Kwiecień i początek maja | Zwykle od połowy sierpnia do połowy września | Późne sadzenie utrudnia ukorzenienie przed zimą |
| Drzewa i krzewy owocowe | Przed rozpoczęciem wegetacji | Najczęściej od października do pierwszych silnych przymrozków | Gatunki wrażliwe na mróz bezpieczniej sadzić wiosną |
Goły korzeń czy donica?
Roślina z gołym korzeniem nie ma zabezpieczonej bryły ziemi, dlatego podczas wykopywania traci część drobnych korzeni. Powinna trafić do gruntu w okresie spoczynku, gdy pąki są zamknięte, a roślina nie ma liści. Jesienią można ją sadzić do chwili zamarznięcia ziemi, natomiast wiosną od momentu, gdy podłoże rozmarznie. Nie należy zwlekać z sadzeniem, ponieważ szybko rosnąca temperatura zwiększa ryzyko przesuszenia korzeni.
Rośliny sprzedawane w kontenerach mają ukorzenioną bryłę ziemi i znacznie szerszy termin sadzenia. Można je sadzić od wiosny do późnej jesieni, pod warunkiem że ziemia nie jest zamarznięta. Latem zabieg jest mniej korzystny, ale możliwy przy regularnym podlewaniu. W czasie upałów lepiej przełożyć sadzenie na chłodniejszy dzień, najlepiej pochmurny.
Przed zakupem sprawdź, czy sadzonka ma zdrową korę, nieuszkodzone pędy i dobrze rozwinięty system korzeniowy. Roślina nie powinna mieć plam, narośli ani połamanych gałęzi. W przypadku drzew owocowych szczególne znaczenie ma też wybór odmiany dopasowanej do wielkości ogrodu i lokalnych warunków.
Jak posadzić drzewo krok po kroku?
Sadzenie warto przeprowadzić bez pośpiechu. Stanowisko powinno być odchwaszczone, a gleba przekopana. Dołek powinien mieć szerokość pozwalającą na swobodne rozłożenie korzeni, zwykle około dwa razy większą niż ich bryła.
- Przygotuj stanowisko – usuń chwasty, kamienie i korzenie innych roślin. W razie potrzeby wymieszaj glebę z dojrzałym kompostem.
- Wykop dołek – jego głębokość dopasuj do systemu korzeniowego. Szyjka korzeniowa powinna znaleźć się na poziomie gruntu, a miejsce szczepienia pozostać nad ziemią.
- Przygotuj korzenie – korzenie rośliny z gołym korzeniem namocz przed sadzeniem. Połamane lub zbyt długie fragmenty skróć ostrym sekatorem.
- Umieść roślinę w dołku – rozłóż korzenie równomiernie i sprawdź, czy nie zawijają się ku górze. Przy większym drzewie pomocna będzie druga osoba.
- Zasyp dołek – wsyp część ziemi, lekko podlej, a gdy woda wsiąknie, uzupełnij podłoże. Nie ubijaj go mocno i nie ciągnij rośliny do góry.
- Podlej obficie – uformuj niewielkie zagłębienie wokół pnia, aby woda kierowała się do strefy korzeniowej.
- Wyściółkuj podłoże – zastosuj korę, kompost lub zrębki. Warstwa ściółki powinna mieć około 5 cm, ale nie może dotykać bezpośrednio pnia.
Nowo posadzone drzewo może wymagać palikowania, zwłaszcza gdy jest wysokie, ma małą bryłę korzeniową albo rośnie w miejscu narażonym na wiatr. Palik stabilizuje sadzonkę, lecz nie powinien krępować jej naturalnego ruchu.
Jakich błędów nie popełniać?
Największe straty wynikają zwykle nie z wyboru niewłaściwego miesiąca, lecz z błędów po posadzeniu. Zwróć uwagę na następujące sytuacje:
- Posadzenie drzewa zbyt głęboko, tak że szyjka korzeniowa zostaje przysypana ziemią.
- Pozostawienie korzeni bez zabezpieczenia przed wysychaniem podczas transportu i oczekiwania na sadzenie.
- Brak podlewania po posadzeniu, nawet gdy gleba wydaje się wilgotna.
- Umieszczenie rośliny w zachwaszczonej lub mocno zbitej glebie bez wcześniejszego przygotowania stanowiska.
- Sadzenie drzew i krzewów zbyt blisko siebie, bez uwzględnienia docelowej wielkości koron.
Sadzenie podczas suszy i upałów
W czasie suszy lub upałów ryzyko uschnięcia świeżo posadzonej rośliny wyraźnie rośnie. Roślina w donicy może zostać posadzona latem, ale wymaga wtedy częstego monitorowania wilgotności podłoża i intensywnego podlewania. Jeśli nie możesz zapewnić regularnego nawadniania, przełóż zabieg na jesień albo wczesną wiosnę. Po posadzeniu podlewaj rzadziej, lecz obficie, zamiast dostarczać codziennie niewielkie ilości wody.
Ostateczny termin zawsze dopasuj do pogody. Gleba nie może być zamarznięta, a przed nadejściem silnych mrozów roślina powinna mieć czas na stabilizację. W pierwszym roku po posadzeniu kontroluj wilgotność podłoża szczególnie podczas bezdeszczowych tygodni.
